Θεσμοί και βιβλίο Ιστορίας

Πολύς λόγος έγινε για τον ρόλο των θεσμών και διαδικασιών στην αξιολόγηση των σχολικών εγχειριδίων με αφορμή, πάντα, το βιβλίο Ιστορίας της Στ Δημοτικού. Δεν ήταν πάντα μόνο η μία πλευρά που χρησιμοποιούσε τους «θεσμούς» ως ασπίδα (ή δόρυ) υπεράσπισης της θέσης της, αλλά και οι δύο. Ενδιαφέρον έχει ο δημόσιος διάλογος του κ. Αγγελάκου με τον κ. Παπαγρηγορίου.

Ο καθηγητής κ. Αγγελάκου γράφει στα Νέα το άρθρο «Κάτι σάπιο υπάρχει»

Πριν από μερικά χρόνια, όταν υπηρετούσα ως πάρεδρος στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (Π.Ι.), εκφράσαμε δημόσια την επιστημονική διαφωνία μας σε μια πρόταση του υπουργείου Παιδείας. Ο τότε πρόεδρος του Π.Ι. μάς κάλεσε και μας είπε το ανήκουστο ότι «δεν έχουμε δικαίωμα να διαφωνούμε γιατί είμαστε υπάλληλοι του υπουργού». Αυτή η υπαλληλική νοοτροπία αποκαλύπτεται περίτρανα στη στάση του τμήματος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και στην περίπτωση του βιβλίου Ιστορίας. Ας θέσουμε μερικά απλά ερωτήματα. Είχε εγκρίνει το ίδιο τμήμα το βιβλίο στο σύνολό του πριν από ενάμιση χρόνο; Γιατί δεν είχε εντοπίσει προβλήματα ή λάθη, που εντόπισε η Ακαδημία Αθηνών ή άλλοι επιστήμονες; Γιατί, στη συνέχεια, δεν παρουσίασε ολοκληρωμένα την άποψή του για το περιεχόμενο και την παιδαγωγική καταλληλότητα του βιβλίου, αλλά αρκέστηκε να μεταβληθεί σε καταμετρητή των διορθώσεων της Ακαδημίας Αθηνών απαξιώνοντας τον επιστημονικό του ρόλο; Γιατί, τέλος, δεν υπερασπίστηκε τη βασική θέση του που διατυμπάνιζε επί ένα χρόνο, δηλαδή ότι το βιβλίο θα αξιολογηθεί από τους εκπαιδευτικούς με επιστημονικά και παιδαγωγικά κριτήρια;
Αν ένας κορυφαίος θεσμός της εκπαίδευσης δεν υπερασπίζεται όχι μόνο το έργο του αλλά και την επιστημονική και παιδαγωγική δεοντολογία, τότε κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας. Και οι εκπρόσωποι μιας τέτοιας νοσηρής νοοτροπίας είναι καιρός να αποχωρήσουν σεβόμενοι τον θεσμό και την ιστορία του.
Ο Κώστας Αγγελάκος είναι επίκουρος καθηγητής Παιδαγωγικών στο Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και έχει διατελέσει πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.  

 

Και λίγες ημέρες μετά ο Γ. Παπαγρηγορίου απαντά επίσης στα Νέα

Ο κ. Γιάννης Παπαγρηγορίου, σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, απαντά στη «Γνώμη» του κ. Κώστα Αγγελάκου, επίκουρου καθηγητή στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, με τίτλο «Κάτι σάπιο υπάρχει», σχετικά με το βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού. («ΤΑ ΝΕΑ» 27/9/2007, σελ. 12):
«Με εικασίες, λογικά άλματα και παντελή έλλειψη στοιχείων διαπιστώνει, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι στο εν λόγω τμήμα επικρατεί υπαλληλική νοοτροπία και συμπεραίνει αυθαίρετα ότι “κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας”, καλώντας τους εκπροσώπους “μιας τέτοιας νοσηρής νοοτροπίας (…) να αποχωρήσουν, σεβόμενοι τον θεσμό και την ιστορία του”.
Θα ήθελα, λοιπόν, και εγώ να απευθύνω με τη σειρά μου στον κ. Αγγελάκο τα παρακάτω απλά ερωτήματα:
1. Γνωρίζει ή όχι ότι το Τμήμα Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, με εισήγηση του υπεύθυνου για το μάθημα της Ιστορίας στο Δημοτικό, ανέπεμψε στη συγγραφική ομάδα, κατά τη φάση της συγγραφής του βιβλίου, δύο φορές το δείγμα υλικού που είχε κατατεθεί, προβαίνοντας ταυτόχρονα σε πλήθος παρατηρήσεις (παιδαγωγικού, διδακτικού κ.λπ. περιεχομένου) και ζητώντας τις απαιτούμενες διορθώσεις;
2. Γνωρίζει ή όχι ότι μολονότι στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο συζητήθηκε σε επίσημη συνεδρίαση (Πράξη 12/23/6/2004 Τμήματος Α/θμιας Εκπ/σης) η πρόταση διακοπής της συνεργασίας με τη συγγραφική ομάδα της κ. Ρεπούση, που έδειχνε μια ανεξήγητα αντισυμβατική συμπεριφορά (παραβίαση Αναλυτικού Προγράμματος και προδιαγραφών προκήρυξης κ.λπ.), τελικά το παραπάνω συμβουλευτικό και επιτελικό όργανο του ΥΠΕΠΘ, από σεβασμό προς τον διάλογο και την αντίθετη άποψη, δεν λειτούργησε “με υπαλληλική νοοτροπία”- κάτι που θα δικαιολογούσε την καταγγελία της σύμβασης- αλλά επέλεξε την οδό της συνεργασίας και των διορθωτικών παρεμβάσεων, με την ελπίδα ότι οι διαφορές τελικά θα γεφυρωθούν μετά την πιλοτική εφαρμογή που είχε προγραμματιστεί;
3. Γνωρίζει ή όχι ότι στην τελική εισήγηση, η οποία έχει καταχωριστεί στο επίσημο Πρακτικό του Τμήματος (16/31/5/2005), ο υπεύθυνος για το μάθημα τονίζει ότι η συγγραφική ομάδα, μετά από τις υποδείξεις που της έγιναν, έκανε αρκετές διορθωτικές παρεμβάσεις και “η αποτελεσματικότητα αυτών των διορθωτικών παρεμβάσεων θα φανεί στη διδακτική πράξη”, δηλαδή στην προγραμματισθείσα πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση;
4. Γνωρίζει ή όχι ότι το Τμήμα Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ουδεμία ευθύνη φέρει για τη μη υλοποίηση της πιλοτικής εφαρμογής;
5. Γνωρίζει ή όχι ότι το πόρισμα της Ακαδημίας Αθηνών έλαβε υπόψη του τις αδυναμίες του βιβλίου που είχε επισημάνει το Τμήμα Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου σε όλες τις φάσεις κρίσης- αξιολόγησης;
6. Γνωρίζει ή όχι ότι από τις εκατό και πλέον συγγραφικές ομάδες που πήραν μέρος στη διαδικασία συγγραφής των νέων βιβλίων, μόνο η ομάδα της κ. Ρεπούση αντέδρασε έντονα, ακόμη και μέσω του Τύπου, στις παρατηρήσεις και τις αναπομπές που έγιναν κατά τη φάση της συγγραφής, και μάλιστα άσκησε αφόρητες πιέσεις προκειμένου να καμφθούν οι επιφυλάξεις του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου; (Βλ. το δημοσίευμα της κ. Ρεπούση στα “ΝΕΑ” 14/9/04, με τίτλο “Εμποδίζουν την ανανέωση στα σχολικά εγχειρίδια”. Βλ. επίσης και το δημοσίευμα του “Μικροπολιτικού” στα “ΝΕΑ” (15/10/2004, με τίτλο “Κομμένη και η Μπουμπουλίνα”)».

 

 Σχετικά με τα ανωτέρω, υπάρχει και ένα άρθρο στο Αντίβαρο από το Μάιο του 2007

Αξιοσημείωτο είναι ότι τα στοιχεία αυτά τα δίνει για πρώτη φορά δημοσίως ο κ. Παπαγρηγορίου. Κάλλιο αργά όμως, παρά ποτέ.

3 Responses to “Θεσμοί και βιβλίο Ιστορίας”

  1. Κατ᾿ ἀρχὴν ἐπιτρέψτε μου, ἀγαπητὲ κύριε Σταλίδη, νὰ σᾶς συγχαρῶ καὶ δημοσίως γιὰ τὴν ἀνεκτίμητη προσφορὰ τοῦ «Ἀντίβαρου», ἀλλὰ καὶ εἰδικότερα διότι μέσῳ τῶν ἱστοσελίδων σας δώσατε ἐλεύθερο βῆμα σὲ πολλοὺς Ἕλληνες πολίτες, διαφορετικῶν μάλιστα κατά περίπτωσιν ἀπόψεων καὶ ἰδεολογιῶν (ὄχι ἀναγκαστικῶς ταυτιζόμενους μὲ τὴν ἄποψι τοῦ «Ἀντίβαρου»), νὰ παρουσιάσουν τὶς προσωπικὲς σκέψεις τους, ἀπὸ ἁπλὰ σχόλια μέχρι ὡλοκληρωμένες πρωτότυπες ἐργασίες καὶ ἄρθρα, γιὰ τὰ ἐθνικά μας θέματα, τὴν παράδοσι καὶ τὴν κληρονομιά μας.

    Κατὰ δεύτερον, προωθῶ ἐπιστολὴ μου, τὴν ὁποίαν ἀπέστειλα στὶς μεγάλες ἐφημερίδες (με μικρές παραλλαγές σε Καθημερινή, Ελευθεροτυπία, Νέα, City Press, Lifo· 26/9-4/10· δὲν εἶδα ἀκόμη δημοσίευσι). Μὲ ἰκανοποίησι τώρα βλέπω ὅτι αὐτὸ ποὺ πολλοί, μὲ συντριπτικὰ στοιχεῖα ἐπεσήμαιναν μῆνες τώρα (π.χ. ἐσεῖς στὸ «Ἀντίβαρο», ὁ κ. Κορκόβελος στὸ «Ἄρδην», καὶ ἄλλοι), τὸ γεγονὸς τῆς προκλητικῆς παραβιάσεως τοῦ ἀναλυτικοῦ προγράμματος τοῦ ΥπΕΠΘ, ἐπιβεβαιώνεται πλέον καὶ ἀπὸ τὰ πλέον ἀρμόδια, θεσμικῶς καὶ οὐσιαστικῶς, χείλη, ἀφήνοντας ἐκθέτους τοὺς φωνασκοῦντες, πραξικοπηματίες ἐθνομηδενιστές. Ἡ ἐπιστολή μου:

    «
    Ο κ. Καραμανλής έσωσε την νομιμότητα, όχι μόνον την Ιστορία

    Κύριοι,

    Ο κ. Καραμανλής προστάτευσε όχι μόνον την Ιστορία, αλλά και την νομιμότητα. Οι υπερασπιστές της Ρεπουσίου νεοϊστορίας ισχυρίζονται υποκριτικώς ότι ο κ. Καραμανλής είχε πει ότι θα βιβλίο θα αξιολογηθεί (όπως όλα τα βιβλία) στα σχολεία. Ναι, αλλά με την αυτονόητη προϋπόθεση ότι θα είχε τηρηθεί η σύμβαση εργασίας (το αναλυτικό πρόγραμμα και οι οδηγίες του Υπουργείου). Και με την ψευδή διαβεβαίωση της υπουργού κ. Γιαννάκου ότι είχαν γίνει όλες οι διορθώσεις που επρότεινε η Ακαδημία και εζήτησε το Υπουργείο, προκειμένου ακριβώς να τηρηθεί η σύμβαση εργασίας, οι νόμοι και το Σύνταγμα. Αλλά αυτό δεν έγινε. Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο είχε ήδη κρίνει ότι η κ. Ρεπούση δεν έκανε σεβαστή την σύμβαση εργασίας της. Η κ. Γιαννάκου όμως, μαζί με την κ. Ρεπούση, διαβεβαίωναν ψευδώς για το αντίθετο. Οι διαμαρτυρίες των πολιτών για την πλεκτάνη, ξεσκέπασαν την ανομία. Και φυσικά, στο σχολείο για αξιολόγηση εισάγονται μόνον τα σύμφωνα με τον νόμο και την σύμβαση εργασίας για την συγγραφή τους βιβλία. Όχι τα προϊόντα απάτης.

    Ο κ. Καραμανλής δεν πρέπει να κρίνεται επειδή επέβαλε επιτέλους την νομιμότητα. Πρέπει να κρίνεται μόνον επειδή δεν προστάτευσε την νομιμότητα πολύ ενωρίτερα.

    Όσοι συνέβαλαν στην αποκατάσταση της νομιμότητος, αξίζουν ο καθένας το μερίδιο συγχαρητηρίων που του αναλογεί.

    Μετά τιμής,

    Φειδίας Ν. Μπουρλάς
    »

  2. Ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια. Στην όλη προσπάθεια, ακόμα και στη σύνταξη της επιστολής, συμβάλλατε και εσείς! Να σημειώσω μόνο ότι το άρθρο του κ. Κορκόβελου βρίσκεται ολόκληρο στο Αντίβαρο.

  3. Γιώργος Μάτσος says:

    Δεν είναι μόνον οι κραυγαλέες παραβιάσεις του Αναλυτικού Προγράμματος ηχηρότατη παρανομία του βιβλίου Ιστορίας της ομάδας Ρεπούση. Η ευθεία παραβίαση του άρθρου 16 παρ. 2 του Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο “η παιδεία [...] έχει σκοπό [...] την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης [...]“, την οποία πολύ αναλυτικά και διεξοδικά τεκμηρίωσε η Ακαδημία Αθηνών, μας κάνει να διαπορούμε μπροστά στο θράσος της συγγραφικής ομάδας και της τέως Υπουργού, να ομιλούν για “σεβασμό στους θεσμούς”. Ποιους θεσμούς; Όταν κουρελιάσανε τον ύψιστο θεσμό του κράτους, το Ελληνικό Σύνταγμα.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.