Σας ευχαριστώ καταρχάς για την πολύ αναλυτική σας παρέμβαση. Ενημερώνω ότι ο κ. Δημητρίου δημοσίευσε χθες στη στήλη του την επιστολή μου (το πλήρες κείμενό της), αλλά αυτή τη στιγμή ο υπολογιστής μου δεν μπορεί να μπει στην ιστοσελίδα της “Σημερινής” για να αναδημοσιεύσω το πλήρες άρθρο.

Στα πολύ ενδιαφέροντα που λέτε, θα ήθελα καταρχάς να πω ότι δεν είχα σκοπό να μπω ιδιαίτερα στην ουσία του Κυπριακού. Πέρα από την “πανστρατιά απελευθέρωσης των κατεχομένων”, που ουδέποτε κηρύχθηκε και που είναι το βασικό σφάλμα των ηγεσιών, δεν είχα να πω κάτι άλλο στον κ. Δημητρίου.

Συμφωνώ ότι δεν πρέπει να τους βάζουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος ήταν τελείως διαφορετικός από τους λοιπούς τρεις τελευταίους Προέδρους. Λόγω ηλικίας, δεν έζησα ιδιαίτερα τον κ. Σπ. Κυπριανού, ούτε το Μακάριο. Πιστεύω, πάντως, ότι ο Τάσσος ήταν ο καλύτερος Πρόεδρος που είχε ποτέ η Κυπριακή Δημοκρατία (περιλαμβανομένου και του Μακαρίου) και ο μονάδικος άξιος ηγέτης που είχε ο Ελληνισμός από τον Ιω. Μεταξά και μετέπειτα. Στο αρχικό μου κείμενο (το οποίο μου ζήτησε η εφημερίδα να περιορίσω σε 800 λέξεις, για να είναι δημοσιεύσιμο), έλεγα κάποια πράγματα περισσότερα για τους “προδότες πολιτικούς”, τα οποία αναγκάστηκα να κόψω για να μείνει η ουσία.

Η διαδικαστική δημοκρατία λειτουργεί. Δεν έχουμε βία και νοθεία, δεν στήνουμε στρατιές “δικών μας” δικαστικών αντιπροσώπων για να αλλοιώσουμε το αποτέλεσμα, κόμματα πολλά υπάρχουν, υποψηφιότητα βάζει όποιος θέλει. Δεν πιστεύω όμως ότι μπορεί να φέρει από μόνη της την ουσιαστική δημοκρατία. Δεν είναι νομοτελειακό. Κάθε άλλο. Η διαδικαστική δημοκρατία μπορεί να είναι το άλλοθι για την μη ύπαρξη ουσιαστικής δημοκρατίας. Προσέξατε μια από τις τοποθετήσεις του κ. Δημητρίου; Ο λαός ψηφίζει και θέλει στο Προεδρικό και στη Βουλή αυτούς που οι νέοι αποκάλεσαν προδότες, συνεπώς, έχουμε ουσιαστιή δημοκρατία. Πραγματικά, μου είναι πολύ δύσκολο να πιστέψω αυτή την ομολογία χρησιμοποίησης των εκλογών ως άλλοθι αντι-λαϊκών επιλογών και ενεργειών! Ψηφίζει, σου λέει, άρα εγκρίνει, εσύ τι πρόβλημα έχεις; Ναι, αλλά όπως πολύ σωστά λέτε εσείς, ο Χριστόφιας ορισμένα πράγματα δεν τα είχε πριν τις εκλογές.

Νομίζω ότι έχουμε να κάνουμε με προφανή περίπτωση εξαπάτησης του εκλογικού σώματος. Η διαδικαστική δημοκρατία μας δεν προβλέπει τι γίνεται σε αυτή την περίπτωση. Έχουμε αφαιρέσει λίγες, αλλά σημαντικές ασφαλιστικές δικλείδες, που μας αποτρέπουν να στείλουμε τον Πρόεδρο σπίτι του, αν δεν κάνει αυτά για τα οποία τον ψηφίσαμε. Άρα, ούτε εκεί (στη διαδικαστική δημοκρατία) υπάρχει πληρότητα. Το πρόβλημα όμως με την έλλειψη ουσιαστικής δημοκρατίας είναι ευρύτερο και σημαίνει ότι, τελικά, έχει δημιουργηθεί μια πολιτική τάξη πλήρης εξαρτήσεως, που της απαγορεύουν να κάνει πολιτική για το λαό.

Για να δούμε και το δικό μας Στυλιανίδη, εδώ. Ξεκίνησε αποσύροντας τις πρώτες ημέρες της Υπουργείας του το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού. Φθάνει σήμερα, ένα χρόνο μετά, να καταργεί, στην ουσία, το μάθημα των Θρησκευτικών από τα σχολεία. Και αυτό μάλιστα με ένα Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο σήμερα δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα ακολουθήσει παλαιότερη νομολογία του, που έβγαζε όλες αυτές τις μεθοδεύσεις ευθέως αντισυνταγματικές. Τι σημαίνει η πολιτική Στυλιανίδη; Ότι οι πολιτικοί, ακόμη και όταν ξεκινούν με καλές προθέσεις, στην πορεία αναγκάζονται να συμβιβαστούν με ένα σωρό καταστάσεις. Λέμε “συμβιβαστούν” για να αποκαλέσουμε εύηχα αυτό που στην πραγματικότητα κάνουν: ότι ξεπουλούν τελικά τα πάντα, αποσκοπώντας στην προσωπική τους πολιτική επιβίωση.

Είδαμε ότι και αυτός ακόμη ο Τάσσος δεν ακολούθησε πολύ διαφορετική πορεία. Όσο η κυβέρνηση της Ελλάδας (Σημίτη-Γιωργάκη) προωθούσε “εργολαβικά” το Σχέδιο Ανάν, υπέκυπτε και αυτός. Στη Χάγη το είχε αποδεχθεί το Σχέδιο Ανάν. Στις 13 Φεβρουαρίου 2004 έστειλε τη γνωστή επιστολή ζητώντας να ξαναρχίσει η διαδικασία. Άλλαξε στάση μόλις άλλαξε η ελληνική κυβέρνηση. Που συμβιβάστηκε και αυτή στην πορεία. Ήταν ευτύχημα ότι είχαμε τότε μια κυβέρνηση με φρέσκια μετεκλογική αυτοπεποίθηση που δεν είχε ανάγκη κανέναν.

Τι κάνουμε λοιπόν; Εγώ δεν βλέπω διέξοδο. Κάποια στιγμή πρέπει να στείλει ένας ηγέτης, αν ποτέ βρεθεί, σπίτι τους/ στη χώρα τους, όλους αυτούς που ξεπουλάνε σήμερα τη χώρα στα ξένα, πρωταρχικά, συμφέροντα. Ο Paul Craig Roberts μας το είπε πολύ καθαρά στο άρθρο του που αναδημοσίευσε το Παρόν την περασμένη Κυριακή: Το μόνον που κάνει η Αμερική με τους “συμμάχους” της είναι να εξαγοράζει την υποστήριξή τους! Να εξαγοράζει! Πολλές φορές έχω αναρωτηθεί: Τόσα χρόνια εξορίας ποιος συντηρούσε τον Κ. Καραμανλή στο Παρίσι; Τον τέως βασιλιά στη Ρώμη και στο Λονδίνο; Τον Α. Παπανδρέου στην Αμερική, στη Σουηδία, όπου αλλού ήταν; 11 χρόνια ο Καραμανλής στο Παρίσι, ποιος τον ζούσε; Νομίζω ότι είναι προφανές ότι πρόκειται για χρήματα ξένων δυνάμεων. Αυτά όλα δημιουργούν δεσμεύσεις.

Λέει ο στρατηγός Αλευρομάγειρος στη συνέντευξη που αναδημοσιεύει το Αντίβαρο ότι από 23 Ιουλίου μέχρι 14 Αυγούστου οι συγκεντρωνόμενοι Τούρκοι στο προγεφύρωμα της Κερύνειας ήταν ένας θαυμάσιος στρατιωτικός στόχος. Κανένας δεν έριξε ούτε μια ντουφεκιά. Ο αγαπητός στρατηγός αποδίδει στη χουντα τις ευθύνες που τις αναλογούν, λησμονεί όμως ότι από τις 24 Ιουλίου δεν είχαμε πια χούντα, αλλά Καραμανλή. Ποιος ήταν αυτός λοιπόν που αποφάσισε να μην χτυπηθεί αυτός ο στόχος; Ποιος ήταν αυτός που αποφάσισε να μην πολεμήσουμε στην Κύπρο; Δεν ήταν ο Εθνάρχης Καραμανλής;

Το μεγάλο ζήτημα και ερώτημα είναι το τι μπορείς να κάνεις εναντίον αυτής της τάξης πολιτικών που ενδιαφέρονται πρωτίστως για τη δική τους πολιτική επιβίωση. Και, από τη στιγμή που είναι δεδομένο ότι οι χουντες δεν είναι λύση, το μόνο που μένει είναι προσευχή στον καλό Θεούλη…

Σας συγχαίρω για την πρωτοβουλία σας να εμπλακείτε στην συζήτηση με τον δημοσιογράφο της Σημερινής, όπως επίσης και για την επιχειρηματολογία σας, με την οποία και σε μεγάλο βαθμό συμφωνώ (συνεπώς συμφωνώ με τις ρίζες του συνθήματος), παρότι θεωρώ ότι το σύνθημα το ίδιο γενικεύει, βάλλοντας αδιακρίτως κατά πάντων. Αντιλαμβάνομαι ότι παρακολουθείτε να τεκταινόμενα στο νησί μας, συνεπώς όσα θα πω μάλλον δεν θα είναι άγνωστα. Εξαρχής ξεκαθαρίζω ότι όσα θα πω δεν αφορούν (τουλάχιστον όχι αποκλειστικά) τον συγκεκριμένο δημοσιογράφο, τις απόψεις του οποίου δεν γνωρίζω.

1) Η πρώτη παρατήρηση, ουσιαστικά απόπειρα ερμηνείας της στάσης του δημοσιογράφου (όχι προσωπικά του συγκεκριμένου επαναλαμβάνω, αλλά ευρύτερα του πλαισίου στο οποίο «οφείλει» να κινείται ο δημόσιος λόγος, και ακόμη η σκέψη-νοοτροπία μας), αφορά αυτό που λέμε political correctness, ή αλλιώς το ήπιον των τόνων, ο καθορισμός άκρων και η χρήση της μέσης οδού. Οτιδήποτε ξεφεύγει από τον κανόνα αυτό, απορρίπτεται άμεσα, κόβεται, δεν μπαίνει καν στη διαδικασία κρίσης. Με άλλες λέξεις, το «δίκαιο» το οποίο έχεις ή διεκδικείς (σε εθνικά πάντοτε θέματα) δεν μπορεί να υπερβαίνει σε ποσοστό το 60-70%. Προκάλεσε το σύνθημα (βαριά λέξη ο προδότης, και για ορισμένους ασήκωτη η ελληνικότητα), και έπρεπε κάπως να απαντηθεί η πρόκληση.

2) Το δεύτερο, και σε απόλυτη συνάφεια με το πρώτο, το οποίο είναι εμφανές από το αρχικό ήδη άρθρο του δημοσιογράφου, είναι η έμμεση, πλην σαφής, παραπομπή στο πραξικόπημα. Αυτό είναι ο ακρογωνιαίος λίθος και το ύστερο και ατράνταχτο επιχείρημα στην αιτιολόγηση του χρυσού κανόνα. Η εν ονόματι της δημοκρατίας καταρράκωση του διαλόγου με την άμεση ή έμμεση αμφισβήτηση των δημοκρατικών αρχών του συνομιλητή. Πείρα τούτου λάβατε και εσείς στη δεύτερη απάντηση του δημοσιογράφου. Ενοχή η οποία (επιχειρείται να) φορτώνεται στους ώμους ακόμα και ατόμων τα οποία (κατά παραδοχή του δημοσιογράφου, κλώνους τους ονομάζει) δεν είχαν καν γεννηθεί τότε. Δεν θα επεκταθώ…

3) Ενδιαφέρουσα η διάκριση που επιχειρείτε μεταξύ διαδικαστικής και ουσιαστικής δημοκρατίας. Δύο σημεία:
- Επιχειρήσατε να κτυπήσετε κέντρο, να προσδιορίσετε τη ρίζα, και μάλιστα σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα. Αυτό προκάλεσε και την αντίδραση του συνομιλητή σας. Αιτιολογήσατε το επιχείρημά σας, ευλόγως, με αναφορές στο 60 και το 2004. Αγνοείτε μήπως ότι μεγάλο μέρος του πολιτικού χώρου (στον όρο συμπεριλαμβάνω και τους φορείς δημόσιου διαλόγου, άρα και τη δημοσιογραφία) επεδίωξε και εν πολλοίς κατάφερε να θεωρείται το σχέδιο του Ανάν ξεπερασμένο ως θέμα συζήτησης (πάλιωσε), και μάλιστα κατά την τελευταία προεκλογική περίοδο; Θα έπρεπε ίσως να κάνετε αναφορά στα τελείως πρόσφατα, όπως λ.χ. οι παραχωρήσεις (ως ευελιξία και πραγματισμός αναφέρονται θαρρώ) του προέδρου, για τις οποίες ουδείς λόγος έγινε καθ όλη την περίοδο που προηγήθηκε της εκλογής του. Είναι αυτό ένδειξη παρατηρούμενης στην πράξη απόκλισης μεταξύ διαδικαστικής και ουσιαστικής δημοκρατίας; Ή μήπως είναι κάτι χειρότερο: προβληματική λειτουργία της διαδικαστικής ήδη δημοκρατίας; Ή μήπως κανένα από τα δύο δεν ισχύει, μιας και εγώ πιστεύω ότι οι προϋποθέσεις διαδικαστικής τουλάχιστον δημοκρατίας υπάρχουν. Αυτό με φέρνει στο δεύτερο σημείο.
- Αν όντως η διαδικαστική δημοκρατία λειτουργεί, τι μας μένει; Ότι η προβληματική παράμετρος ίσως να είναι το ίδιο το εκλογικό σώμα (υπερβολικά απρόσωπος ως όρος), οι ψηφοφόροι. Εγώ, εσύ, ο δίπλα, ο παρακάτω… Η δική μου άποψη είναι ότι η διαδικαστική δημοκρατία νομοτελειακά, αργά ή γρήγορα, οδηγεί στην ουσιαστική. Καταλήγω λοιπόν στο ότι εμείς, οι πολίτες, οι Έλληνες του ακριτικού νησιού, αρεσκόμαστε στο να παραμυθιαζόμαστε, ξεχάσαμε! Συνεπώς ίσως έχουμε αυτό ακριβώς που μας πρέπει. Αν εξακολουθήσουμε τον ίδιο δρόμο, ίσως στο μέλλον να αναφέρεται ως όρος «το σύνδρομο της Κύπρου». Απαισιόδοξη ίσως άποψη, ας μην ξεχνάμε όμως ότι η ιστορία έχει απρόσμενες καμπές.

4) Τελευταία παρατήρηση (φοβάμαι ότι έχω ήδη καταχραστεί το χώρο) , ανεξάρτητη από τα προηγούμενα: ο δημοσιογράφος στο αρχικό του άρθρο τοποθετεί εισαγωγικά στις λέξεις που αναφέρονται στην αυτονομία των οργανώσεων, μέλη των οποίων είναι όσοι φώναζαν το επίμαχο σύνθημα. Ενταγμένους σε κομματικούς μηχανισμούς προφανώς δεν τους θεωρεί, αλλά ούτε και ακριβώς ανένταχτους-αυτόνομους. Ούτε ενταγμένοι, ούτε μη-ενταγμένοι. Τι στο καλό είναι;;; Η απάντησή του: άνθρωποι με περιορισμένη ελευθερία σκέψης, μη-απαλλαγμένοι και μη-ανέγγιχτοι από κομματικές αγκυλώσεις και μη-απελευθερωμένοι από τα πιο δυσάρεστα στοιχεία της κληρονομιάς των κομμάτων. Μπέρδεμα…

Αμαθούσιος